Konut sorunu derken çok katmanlı bir problem ağından bahsediyoruz. Sorun, barınmanın yani konuta erişimin temel bir insan hakkı olduğu bilinciyle ele alınmalıdır. 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin temel maddelerinden biri olan konut hakkı Anayasamızın 57. maddesinde “Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler” şeklinde yer almaktadır.Bu temel mesele sadece konutlarımızın sağlıksız ve güvensiz olması, konut fiyatları ve kiraların yüksekliği, inşaat maliyetlerinin hızlı artışı veya afet odaklı dönüşümün nasıl yapılacağı hususlarına ilişkin değildir. Bu sorunların her biri birer planlama sorunudur ve bunların tümü beraber ele alınarak müdahale program ve araçlarının belirlendiği bir plan dâhilinde çözülebilir
Rakamlardan başlayalım: Depremin ardından konut satışlarında yaşanan düşüşün tersine, artan talep ile kiralar neyi anlatıyor? Konut satışlarında önceki yılın aynı aylarına kıyasla Şubat ayında 80.000 konut satışı ile %18 oranında, Mart ayında ise 105.000 satış ile %21 oranında düşüş oldu. Bu düşüş ikinci el konutlarda %24, sıfır konutlarda %14 olarak kaydedildi. Tartışmalı bir konu olan yabancılara konut satışı da Mart ayında yaklaşık %40 kadar düştü. Deprem sonrasında konut satışlarındaki düşüşe karşın konut fiyatları ve kiralar yükseldi. Şubat ayı verilerine göre Türkiye’de ortalama konut m2 fiyatları 1000 doları ilk kez geçti, İstanbul’da ise 1.686 dolar oldu. Merkez Bankası’nın verilerine göre İstanbul’da konut fiyatları önceki aya göre %7.6 geçen yılın aynı ayına göre %138 arttı. Yani İstanbul’da 100 m2 dairenin ortalama fiyatı 3 milyon TL’yi geçti. Türkiye ortalaması ise 2 milyon TL oldu. Kiralık konutlardaki fiyat artışı da satış fiyatlarına benzer oldu
Eğer konut sorununu çözmek istiyorsak bu çok katmanlı soruna karşı,
bilimsel bir düşünme modelini ve planlamayı hayata geçirmemiz gerek. Bu
sorun bir tarafı ile nasıl bir toplum olmak istiyoruz sorusunun cevabını
da içeriyor. Biz böyle karmaşık bir sorun karşısında günü kurtarmak
üzere, anlık üretilen çözümlere mi, yoksa temel, bütüncül çözümlere mi
yönelmek istiyoruz? İktidarın bugüne kadar yaptığı gibi göz boyamak
üzere çalışacaksak işimiz kolay. Fakat artık bir ölüm kalım meselesi
haline gelen konut sorununu, tüm toplum yararına çözmek amacındaysak;
zor olanı seçerek, kapsamlı ve bütüncül bir programla, planlı bir çözüm
yolu kurmamız gerekiyor
.
0 Yorumlar